Usunięcie korzenia zęba to zabieg, który wykonuje się w wybranych, ściśle określonych przypadkach, gdy metody zachowawcze nie przynoszą już efektu lub leczenie nie jest możliwe. Decyzję o przeprowadzeniu ekstrakcji podejmuje lekarz na podstawie badań klinicznych i radiologicznych, kierując się zarówno stanem ogólnym pacjenta, jak i specyfiką dolegliwości. Warto wiedzieć, kiedy interwencja chirurgiczna staje się jedynym rozwiązaniem oraz jakie sytuacje najczęściej prowadzą do takiej konieczności.

Sprawdź ➡ chirurgia stomatologiczna stargard

Kiedy zaleca się usunięcie korzenia zęba

Niewielkie uszkodzenia lub ubytki w obrębie korzenia zęba często udaje się leczyć endodontycznie. Jednak w pewnych okolicznościach ekstrakcja staje się nieunikniona. Do najczęstszych wskazań należą:

• znaczne zniszczenie korzenia w przebiegu próchnicy lub urazu, uniemożliwiające odbudowę protetyczną,
• pęknięcie korzenia na całej długości (po pionie),
• przetrwałe stany zapalne, których nie da się wyeliminować leczeniem zachowawczym czy endodoncją,
• przyzębne torbiele oraz rozległe zmiany okołowierzchołkowe,
• korzenie zębów, które stanowią przeszkodę podczas planowanych zabiegów protetycznych lub ortodontycznych,
• pozostawione fragmenty po niepełnej ekstrakcji zęba.

Za każdym razem przed zabiegiem lekarz analizuje ryzyko powikłań oraz potencjał leczenia alternatywnego, takiego jak resekcja wierzchołka korzenia czy leczenie kanałowe.

Stany zapalne wymuszające chirurgiczne usunięcie

Chroniczne stany zapalne w okolicy korzenia grożą rozwojem ropni, szerzeniem się infekcji lub wystąpieniem przetok. Gdy pomimo prób leczenia ból, zaczerwienienie, obrzęk lub wysięk utrzymuje się, a zmiany na zdjęciu RTG są rozległe, lekarz podejmuje decyzję o ekstrakcji chirurgicznej. Taka sytuacja pojawia się m.in. przy:

• ropniu okołowierzchołkowym niepoddającym się leczeniu,
• torbielach korzeniowych,
• martwicy kości otaczającej korzeń,
• przetrwałej obecności cyst w tkankach szczęki lub żuchwy.

Zaniechanie leczenia może skutkować nie tylko utratą zęba, ale też poważnymi konsekwencjami ogólnoustrojowymi, dlatego szybka interwencja jest w tym przypadku niezbędna.

Pęknięcia i urazy korzenia zęba

Pęknięcia biegnące wzdłuż korzenia, szczególnie jeśli dotyczą całej jego długości, uniemożliwiają skuteczne leczenie endodontyczne oraz protetyczne. Najczęściej tego typu urazy są konsekwencją wypadków komunikacyjnych, uprawiania sportu lub powikłań po leczeniu kanałowym. Zabieg chirurgicznego usuwania korzenia zapobiega szerzeniu się zmian na okoliczne tkanki, a także rozwojowi stanów zapalnych i infekcji.

Pozostawione fragmenty korzeni po ekstrakcji

Jeśli w trakcie wcześniejszej ekstrakcji nie udało się w całości usunąć korzenia lub jego fragmentu, konieczna jest późniejsza interwencja chirurgiczna. Pozostawione tkanki mogą stać się źródłem przewlekłych dolegliwości bólowych, ropni czy tworzenia przetok. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, a zakres procedury zależy od głębokości oraz lokalizacji pozostawionego fragmentu.

Zmiany okołowierzchołkowe trudne do leczenia

Zmiany takie jak rozległa torbiel okołowierzchołkowa lub nietypowe ogniska zapalne powstają najczęściej w zaawansowanej chorobie próchnicowej lub po wieloletnim zaniedbaniu leczenia endodontycznego. Jeśli standardowa resekcja wierzchołka nie jest możliwa lub nie daje oczekiwanej poprawy, jedynym skutecznym rozwiązaniem staje się usunięcie całego korzenia chirurgicznie. Taką decyzję podejmuje się zwłaszcza wtedy, gdy zmiana zagraża sąsiednim strukturom lub całemu łukowi zębowemu.

Przeciwwskazania do zachowania korzenia

Istnieją sytuacje, w których korzeń danego zęba nie powinien być pozostawiony nawet przy braku aktualnych dolegliwości. Dotyczy to np. planowanych rozległych zabiegów protetycznych, gdzie zachowanie korzenia mogłoby zaburzyć efekty przyszłej pracy protetyka. Również przy planowaniu leczenia ortodontycznego obecność tkanek resztkowych bywa przeszkodą, wymagając ich chirurgicznego usunięcia dla zapewnienia prawidłowego przebiegu migracji zębów podczas leczenia aparatem.