Implant zęba powinien połączyć się z kością szczęki lub żuchwy w procesie nazywanym osteointegracją. Zwykle trwa on od kilku tygodni do kilku miesięcy. W tym czasie niewielka bolesność, obrzęk i tkliwość tkanek mogą być naturalną reakcją po zabiegu. Niepokój powinny jednak wzbudzić objawy, które nie słabną, nasilają się lub pojawiają się po okresie prawidłowego gojenia. Najważniejszym sygnałem niepowodzenia leczenia jest ruchomość implantu, ale problem może również objawiać się przewlekłym bólem, stanem zapalnym dziąsła, ropną wydzieliną lub zanikiem kości.

Sprawdź ➡ implanty zębowe Stargard!

Ruchomość implantu zębowego

Prawidłowo zintegrowany implant jest stabilnie połączony z kością i nie powinien się poruszać. Wyczuwalna ruchomość wszczepu należy do najbardziej charakterystycznych objawów braku osteointegracji. Pacjent może mieć wrażenie, że implant, korona lub cała odbudowa przesuwa się podczas gryzienia, dotykania językiem albo szczotkowania zębów.

Nie zawsze jednak porusza się sam implant. Czasami poluzowaniu ulega śruba łącząca implant z koroną albo sama korona protetyczna. Taka sytuacja także wymaga szybkiej kontroli, ale nie musi oznaczać, że wszczep się nie przyjął. Rozróżnienie tych problemów jest możliwe dopiero podczas badania stomatologicznego.

Nie należy samodzielnie sprawdzać stabilności implantu poprzez jego naciskanie, poruszanie palcem czy intensywne gryzienie twardych produktów. Może to dodatkowo obciążyć gojące się tkanki.

Ból, który nie ustępuje lub się nasila

Ból bezpośrednio po wszczepieniu implantu jest zjawiskiem spodziewanym. Najczęściej największe dolegliwości występują w pierwszych dniach, a następnie stopniowo słabną. Nieprawidłowym objawem jest ból utrzymujący się przez dłuższy czas, narastający albo powracający po okresie poprawy.

Szczególnej uwagi wymaga ból pojawiający się podczas nagryzania, nacisku lub dotykania okolicy implantu. Może on wskazywać na brak prawidłowego połączenia wszczepu z kością, przeciążenie mechaniczne, zakażenie albo rozwijający się stan zapalny tkanek wokół implantu.

Sam ból nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że implant się nie przyjął. Podobne dolegliwości mogą wynikać między innymi z podrażnienia dziąsła, zbyt wysokiej korony, ucisku na sąsiedni ząb lub problemów ze stawem skroniowo-żuchwowym. Wymagają jednak oceny lekarza, zwłaszcza gdy utrzymują się mimo upływu czasu.

Obrzęk i zaczerwienienie dziąsła wokół implantu

Niewielki obrzęk po zabiegu może utrzymywać się przez kilka dni. Powinien jednak stopniowo się zmniejszać. Jeżeli obrzęk narasta, powraca albo towarzyszy mu silne zaczerwienienie, może świadczyć o zakażeniu lub stanie zapalnym.

Dziąsło wokół prawidłowo gojącego się implantu powinno z czasem przybrać naturalny kolor i przestać być tkliwe. Utrzymujące się zaczerwienienie, bolesność i obrzmienie tkanek mogą wskazywać na zapalenie wokół implantu. W początkowej fazie stan zapalny może obejmować jedynie tkanki miękkie. Jeżeli nie zostanie opanowany, może rozprzestrzenić się na kość podtrzymującą wszczep.

Niepokojący jest również obrzęk twarzy utrzymujący się dłużej niż przewidywał lekarz, szczególnie gdy towarzyszą mu gorączka, osłabienie lub trudności w otwieraniu ust.

Krwawienie podczas szczotkowania lub dotykania dziąsła

Sporadyczne, niewielkie krwawienie w pierwszych dniach po zabiegu może być związane z gojeniem rany. Inaczej należy oceniać krwawienie pojawiające się regularnie, zwłaszcza po zakończeniu początkowego okresu gojenia.

Powtarzające się krwawienie z dziąsła wokół implantu jest częstym objawem stanu zapalnego. Może pojawiać się podczas szczotkowania, używania szczoteczki międzyzębowej, dotykania okolicy implantu albo samoistnie.

Krwawienie nie zawsze oznacza utratę implantu. Może być objawem zapalenia błony śluzowej wokół wszczepu, które na wczesnym etapie bywa odwracalne. Brak leczenia może jednak doprowadzić do utraty kości i osłabienia stabilności implantu.

Ropna wydzielina i nieprzyjemny smak w ustach

Pojawienie się ropnej wydzieliny jest objawem, którego nie należy ignorować. Ropa może wydostawać się spod dziąsła przy delikatnym nacisku albo pojawiać się samoistnie. Pacjent może również odczuwać nieprzyjemny, gorzki smak w ustach lub zauważyć nasilony nieprzyjemny zapach.

Ropna wydzielina najczęściej wskazuje na aktywne zakażenie bakteryjne. Infekcja może utrudniać prawidłową osteointegrację świeżo wszczepionego implantu albo uszkadzać kość wokół implantu, który wcześniej funkcjonował prawidłowo.

W takim przypadku konieczna jest możliwie szybka konsultacja stomatologiczna. Samodzielne stosowanie płukanek, antybiotyków pozostawionych po wcześniejszym leczeniu lub środków przeciwbólowych nie usuwa przyczyny problemu.

Odsłonięcie implantu lub cofanie się dziąsła

Cofnięcie dziąsła może sprawić, że widoczny stanie się metalowy fragment implantu albo łącznika. Samo odsłonięcie metalu nie zawsze oznacza, że implant się nie przyjął, ale może świadczyć o utracie tkanek miękkich lub kości.

Problem może rozwijać się stopniowo. Pacjent zauważa wówczas, że korona wydaje się dłuższa, pomiędzy dziąsłem a odbudową powstaje szczelina albo miejsce zaczyna zatrzymywać resztki pokarmu. Niekiedy odsłonięciu towarzyszą nadwrażliwość, krwawienie i trudności z utrzymaniem higieny.

Postępujące cofanie się dziąsła wokół implantu wymaga kontroli, ponieważ może być związane z zanikiem kości podtrzymującej wszczep.

Utrata kości wokół implantu

Zanik kości zwykle nie daje wyraźnych objawów na wczesnym etapie. Może rozwijać się bez silnego bólu, dlatego nie zawsze zostaje szybko zauważony przez pacjenta. W bardziej zaawansowanym stadium pojawiają się krwawienie, ropa, pogłębienie kieszonek dziąsłowych, odsłonięcie implantu i jego ruchomość.

Utratę kości można ocenić podczas badania klinicznego oraz na zdjęciu rentgenowskim. Lekarz porównuje poziom kości wokół implantu i sprawdza, czy nie doszło do jej postępującego zaniku.

Znaczna utrata kości może uniemożliwić utrzymanie implantu, nawet gdy wcześniej był on prawidłowo zintegrowany. Oznacza to, że implant może zostać utracony nie tylko krótko po zabiegu, lecz także po kilku latach użytkowania.

Trudności podczas gryzienia

Implant po zakończeniu leczenia powinien umożliwiać komfortowe gryzienie. Nieprawidłowe jest wrażenie, że odbudowa jest niestabilna, bolesna albo jako pierwsza styka się z zębami przeciwstawnymi.

Dyskomfort podczas nagryzania może wynikać z przeciążenia implantu, zbyt wysokiej korony, poluzowania elementów protetycznych lub problemu z osteointegracją. Przeciążenie jest szczególnie niebezpieczne w początkowym okresie gojenia, gdy implant nie osiągnął jeszcze pełnego połączenia z kością.

Nie należy próbować „przyzwyczajać się” do bólu podczas gryzienia. Wczesna korekta zwarcia albo naprawa elementu protetycznego może zapobiec poważniejszym powikłaniom.

Objawy ogólne wymagające pilnego kontaktu z lekarzem

Niektóre objawy mogą wskazywać na rozwijające się zakażenie i wymagają szybkiej pomocy stomatologicznej. Należą do nich:

• gorączka, dreszcze lub wyraźne osłabienie;
• szybko narastający obrzęk twarzy;
• nasilający się ból mimo stosowania zaleconych leków;
• ropna wydzielina z okolicy implantu;
• trudności w przełykaniu, oddychaniu lub otwieraniu ust.

Trudności w oddychaniu lub przełykaniu wymagają natychmiastowej pomocy medycznej, ponieważ mogą świadczyć o szerzeniu się zakażenia poza bezpośrednią okolicę implantu.

Wczesne i późne niepowodzenie leczenia implantologicznego

Nieprzyjęcie się implantu może wystąpić na różnych etapach leczenia.

Wczesne niepowodzenie implantu

Wczesne niepowodzenie pojawia się przed zakończeniem osteointegracji, czyli zanim implant trwale połączy się z kością. Najczęściej objawia się ruchomością, bólem, przedłużającym się stanem zapalnym lub brakiem prawidłowego gojenia rany.

Przyczyną może być zakażenie, niewystarczająca stabilizacja implantu, przeciążenie w okresie gojenia, zaburzone gojenie kości albo niewystarczająca ilość tkanki kostnej.

Późne niepowodzenie implantu

Późne niepowodzenie dotyczy implantu, który początkowo prawidłowo się zintegrował i przez pewien czas spełniał swoją funkcję. Z czasem może jednak dojść do utraty kości, zapalenia tkanek wokół implantu, przeciążenia lub uszkodzenia elementów protetycznych.

Objawy mogą rozwijać się stopniowo i obejmować krwawienie dziąsła, nieprzyjemny zapach z ust, ropną wydzielinę, cofanie się dziąsła, ból podczas gryzienia oraz ruchomość implantu.

Jak lekarz sprawdza, czy implant się przyjął?

Ocena implantu nie opiera się wyłącznie na odczuciach pacjenta. Stomatolog bada stan dziąsła, obecność krwawienia, ropy, bolesności i kieszonek wokół implantu. Sprawdza także stabilność wszczepu oraz stan korony i elementów łączących.

W zależności od sytuacji wykonuje się zdjęcie rentgenowskie, które pozwala ocenić poziom kości wokół implantu. Można również zastosować pomiar stabilności implantu, dzięki któremu lekarz ocenia stopień jego połączenia z kością.

Ostateczne rozpoznanie wymaga połączenia badania klinicznego z diagnostyką obrazową. Na podstawie samego bólu, obrzęku lub wyglądu dziąsła nie można jednoznacznie stwierdzić, czy implant się nie przyjął.

Czy nieprzyjęty implant trzeba usunąć?

Implant, który nie połączył się z kością i pozostaje ruchomy, zazwyczaj wymaga usunięcia. Pozostawienie niestabilnego wszczepu może podtrzymywać stan zapalny i prowadzić do dalszej utraty kości.

Nie każdy problem wokół implantu kończy się jednak jego usunięciem. Wczesne zapalenie tkanek miękkich, poluzowana śruba, nieprawidłowy kontakt zgryzowy lub niewłaściwie dopasowana korona często mogą zostać skutecznie leczone bez utraty wszczepu.

Decyzję podejmuje lekarz po ocenie stabilności implantu, poziomu kości i stopnia zaawansowania stanu zapalnego. Po usunięciu wszczepu możliwe bywa ponowne leczenie implantologiczne, ale jego termin zależy od stanu tkanek i przyczyny wcześniejszego niepowodzenia.

Kiedy zgłosić się do stomatologa?

Kontroli wymaga każdy objaw, który nasila się zamiast ustępować albo pojawia się po okresie prawidłowego gojenia. Nie należy zwlekać szczególnie wtedy, gdy występują:

• ruchomość implantu lub korony;
• ropna wydzielina;
• przewlekły albo narastający ból;
• utrzymujący się obrzęk i zaczerwienienie;
• częste krwawienie dziąsła;
• odsłonięcie implantu;
• ból podczas nagryzania;
• gorączka lub obrzęk twarzy.

Szybka konsultacja zwiększa szansę na opanowanie stanu zapalnego i zachowanie implantu. Im większa utrata kości, tym bardziej ograniczone mogą być możliwości leczenia.

Jak rozpoznać problem z implantem?

Najbardziej charakterystycznym objawem nieprzyjęcia się implantu jest jego ruchomość. Niepokój powinny również wzbudzić przewlekły lub narastający ból, ropa, krwawienie, cofanie się dziąsła, ból podczas gryzienia oraz utrzymujący się stan zapalny.

Objawy te nie zawsze oznaczają konieczność usunięcia implantu, ponieważ podobne dolegliwości mogą wynikać z poluzowania korony, przeciążenia zgryzowego lub zapalenia ograniczonego do tkanek miękkich. Rozstrzygające znaczenie ma badanie stomatologiczne i ocena kości na zdjęciu rentgenowskim. Im wcześniej problem zostanie rozpoznany, tym większa jest szansa na skuteczne leczenie.